Kaynak zengini Brezilya, sanayi istiyor

    20 Ağustos 2015
  • İleri
  • Geri
  • AddThis Social Bookmark Button
  • Büyüt
  • Küçült

Murat Yülek - 24 Şubat 2013

Dünyanın büyük ekonomilerinden olan, “BRIC’lerin” B’si Brezilya zengin tabii kaynaklara (tarım, su, yer altı kaynakları) sahipken bir sanayi ülkesi de olmayı istiyor. Brezilya sanayisi 1970’lere kadar ithal ikamesi uygulamalarının önemli bir uygulayıcısıydı. 

“Saf” ithal ikamesi ülkenin sanayileşmesinde önemli rol oynadı. Ancak bazı sorunları da beraberinde getirdi. Makroekonomik ve siyasi dengelerin kurulamaması Brezilya’ya dalgalı seyir izletti. Ülke yenilikçilik ve yeni teknolojiler açısından bazı sektörlerde (örneğin havacılık sanayii) başarılı olurken; diğerlerinde (bilgisayar sanayii) başarısız oldu. Tekstil, otomotiv gibi sektörlerde kısmî başarılar elde edebildi.

1970’li yıllardan sonra Brezilya’nın sanayi politikaları gevşedi. 1980’lerde makroekonomik problem şiddetlendi. 1990’larda siyasi sorunlarla mücadele edildi. Ayrıca 1990’larda makro çerçevenin bozulmasına; maliye problemlerine ve son olarak da özelleştirme sürecine çözümler getirilmeye çalışıldı. Fakat makro uygulamalar ve malî yapı yetersiz, koordinasyon çözümleri de etkisizdi.

2000’li yıllarda Brezilya

Brezilya’da sanayi politikalarının geliştirilmesine ancak 2002’lerdeki istikrar ortamında geri dönülebildi. 2004 sonrasında geliştirilen sanayi, teknoloji ve ticaret politikaları; makroekonomik, sanayi ve yenilikçilik (özellikle petrol, tarım ve eczacılık gibi sektörlerde) olmak üzere üç önemli temel üzerine kuruldu. Bu çerçevede hareket edilerek geliştirilen politikalarda yerel ürünlerin teknolojik yapılarının geliştirilmesi, katma değeri olan ürünlerin ihracatının teşvik edilmesi, Brezilyalı firmaların daha proaktif olarak dünya pazarında etkin rol oynamasına yardımcı olunması amaçlandı. Stratejik sektörler olarak görülen yarı iletken, yazılım, sermaye malları ve eczacılık üzerine yoğunlaşıldı.

Bu sektörlerdeki yenilikçilik, dış ticaret, modernizasyon ve yeni sanayiler desteklendi. Biyoteknoloji, nanoteknoloji ve yenilenebilir enerji alanlarında da yenilik çalışmaları yapıldı. Tüm bunlara ek olarak yapılan yasal düzenlemeler ile yenilik teşvik edildi. Kamu ile özel sektör arasındaki iletişimi güçlendirmek için “Sanayi Geliştirme Ulusal Konseyi” ve “Brezilya Sanayi Geliştirme Ajansı” kuruldu. Brezilya Kalkınma Bankası tarafından da eczacılık ve yazılım sektörlerine uzun vadeli finansman sağlanması için “Profarma” ve “Prosoft” gibi bazı finansal programlar geliştirildi.

2008-2010 yılları arasında ise dış ticaretten yerel pazardaki tüketime kadar uzanan kapsamlı bir büyüme politikası hedeflendi. Gelir dağılımının iyileştirilmesine yönelik programlar, iş piyasasının yeniden yapılandırılması ve üretimdeki yavaşlama ile teknolojik eksikliklerdeki artmaların önüne geçmeyi de içine alan sanayi alanındaki zayıflamayı engelleme politikaları üzerinde duruldu.

Büyük Brezilya Planı

Brezilya sanayisini geliştirmek için atılan son adım; 2011-2014 yılları arasında uygulanması planlanan ve ilk olarak 2011 yılının Ağustos ayında yeni Başkan Rousseff tarafından başlatılan “Daha Büyük Brezilya Planı” oldu. Planın sloganı ‘Rekabetçilik için yenilik; Büyüme için rekabet’ idi. Bu plan, yeni başkanın da Brezilya’yı sadece kaynak zengini bir ülke değil, rekabetçi bir sanayi ülkesi olarak görmek istediğini gösteriyor.

Plan kapsamında finansal ve malî teşvikleri de içeren yaklaşık kırk adet ölçüt ele alındı, yeni düzenlemeler geliştirildi ve uygulamaya konuldu. Planın daha iyi yürütülebilmesi için bazı yeni kurumlar kuruldu. Kurulan bu kurumları da içinde barındıran “yönetim sistemi”nin en başında istişari seviyede “Milli Sanayi Geliştirme Konseyi” de yer alıyor.

Gerek yurtiçinde gerekse yurtdışındaki pazarlarda sektörel rekabetin artırılabilmesi için “Daha Büyük Brezilya Planı” çerçevesinde önem verilen sektörler “Sektörel Koordinasyon Birimleri” adı altında toplandı, kendi aralarında beş gruba ayrıldı. Birinci grup petrol, sağlık, otomotiv, savunma, havacılık ve uzay, sermaye malları, bilgi ve iletişim teknolojileri; ikinci grup kimya, yenilenebilir enerji, maden, metalurji, selüloz ve kâğıt, kişisel hijyen ile parfümeri ve kozmetik; üçüncü grup tekstil, mobilya ve inşaat; dördüncü grup tarım ve tarım ticareti; beşinci grup perakende, hizmet ile lojistik olarak belirlendi.

“Büyük Brezilya Planı” kapsamında ortaya konulan politikalar geliştirilirken yaşanan küresel ekonomik krize rağmen büyük ve dinamik yerel pazarın büyüme sürekliliğinin sağlanması isteniyor. Özellikle de dış ticaret fazlası vermeye imkân veren ticarî mallar pazarlarının geliştirilmesi gibi fırsatlardan faydalanma amaçlanıyor. Bunun yanı sıra Brezilya üretim sanayiinin teknolojik altyapısının güçlendirilmesi, yerel ve uluslararası pazarlarda büyüyen uluslararası rekabetle mücadele etme gibi sorunların çözülmesi hedefleniyor. Üretim yapısının bilgi yoğun alanlara kaydırılması bunun temel aracı olarak görülüyor.

Bu sayede milli ekonomide kritik yeterliliklerin oluşturulması ve güçlendirilmesi (sabit yatırımlarla kapasite ve Ar-Ge gücü genişletilerek), Brezilyalı firmaların yerel ve uluslararası pazarlarının genişletilmesi hedefleniyor. İhracat, ürün ve coğrafya bazında geliştirilmesi isteniyor. Brezilya’da GSYH içindeki sabit yatırımların oranının % 22 seviyesini aşması hedefleniyor.  Ayrıca, en az ortaöğretim diplomasına sahip sanayi çalışanlarının toplama oranının % 65’e çıkartılması ve yenilikçi KOBİ’lerin sayısının artırılarak 58,000 seviyesine yükseltilmesi planın hedefleri arasında.

Büyük Brezilya Planı’nın Nisan 2012’de başlayan ikinci aşamasında ise yanlışlıkların düzeltilmesi ve kazanımların güçlendirilmesi hedefleniyor. Sanayi şirketlerinin rekabet gücünün artırılması bu aşamada da temel hedef.

Etiket : kaynak, sanayi, yatırım

İlgili Haberler

GÜNCEL

REKLAM

Blog ve Köşe Yazıları

EN ÇOK OKUNANLAR

DOSYA

RÖPORTAJ